Ge kèkt mar (wat er van komt) - uit de raad van 11 februari 2010

Voorzitter, De tekst ‘Ge kèkt mâr’ hangt levensgroot hier voor het gemeentehuis aan het busstation. Deze carnaval slogan is ook het motto waarmee vanavond hoogst waarschijnlijk, een partijpolitiek strategisch raadsbesluit zal worden genomen. De GroenLinksfractie zal nog een uiterste poging doen om de coalitiepartijen op andere gedachten te brengen.

Om niet beticht te worden van het tegenhouden van de vooruitgang, willen wij u het volgende in herinnering brengen. Mei 2008 bleek onverwacht dat de centrumplannen niet uitgevoerd konden worden voor de vastgestelde 10,5 miljoen euro. Toen was het  GroenLinks, die onmiddellijk het college opriep om ook bij tegenspoed leiderschap te tonen en met constructieve voorstellen te komen. Daarbij hoefde wat ons betreft de 10,5 miljoen niet opnieuw als uitgangspunt te dienen.

Het college nam afscheid van toenmalige projectleider. De koers werd verlegd. En onder leiding van een nieuwe projectleider kwam er een geheel ander plan, dat de gemeente ongeveer 17 miljoen euro zou gaan kosten. Nieuw aan dat plan was, dat anders dan voorheen alle aparte onderdelen van het Dorpshart nu als één groot geheel aanbesteed gingen worden. De verwachting was, dat vanwege de marktsituatie deze werkwijze de gemeente veel minder zou gaan kosten. De projectontwikkelaars stonden immers al in de rij om aan een bieding te mogen meedoen.

Dat pakte wel even anders uit. Heijmans c.s. bleek de enige serieuze bieder. Met 27 miljoen kwam die niet lager zoals verwacht, maar veel hoger uit.  Ondertussen had een gegadigde voor de ontwikkeling van de brandweerkazerne ook al afgehaakt. Dit was het ultieme moment, wij hebben daar toen voor gepleit, om terug te keren naar de uitgangspositie om niet alles in één keer aan te besteden. Immers de voordelen van één grote aanbesteding waren uitgebleven.

In plaats daarvan werd om partijpolitiek strategische reden de zorgvuldigheid verlaten. De coalitie had haast. Zij wilde voor de gemeenteraadsverkiezingen de burgers nog iets concreets laten zien. Dat en geen andere, is de reden waarom op de ingeslagen weg, stug werd verder gegaan.

Voorzitter, Wethouder Waijers gaf tijdens de laatste commissievergadering hoog op over de door het college geraadpleegde advies instanties zoals o.a. de Brink Groep. Hij liet blijken enigszins in onze fractie teleurgesteld te zijn, omdat wij het nodig vonden een eigen accountant in te schakelen om de onderbouwing van de financiële plannen te kunnen beoordelen. Graag willen wij de wethouder op zijn woord geloven, maar het blijft de taak van de gemeenteraad om te controleren of datgene wat het college zegt ook klopt.

De voorbije periode heeft het college, in aantal niet te tellen, externe deskundigen ingehuurd voor het maken van plannen en berekeningen. Het gevaar daarbij is niet ondenkbeeldig dat externe adviseurs naast dat van onze gemeente tegelijk ook een ander belang dienen. Een goed voorbeeld hiervan is een rapport dat we deze week konden inzien. Deze adviseur gaf zelf aan niet heel diep in te kunnen ingaan op de juridische vraag, omdat zij naast de gemeente Loon op Zand ook de firma Heijmans tot één van haar cliënten mag rekenen. Omdat het rapport vertrouwelijk was, mag ik inhoudelijk hier niets over zeggen.

Wel dat onze onafhankelijke accountant tot een andere conclusie komt. Zolang niet is uitonderhandeld, staat het de gemeente vrij om af te zien van gunning aan Heijmans. Ook wordt geadviseerd niet tot definitieve gunning over te gaan voordat het contract helemaal is uitonderhandeld en er zekerheid bestaat dat er geen open einde meer zijn. Zorgvuldigheid is geboden. Haast speelt alleen de marktpartij in de kaart.

Voorzitter, In de laatste commissievergadering vertelde u dat tot op de dag van vandaag nog wordt bekeken of de cijfers voldoende inzichtelijk zijn. De fractie van GroenLinks wil daaraan ook haar bijdrage leveren. Wij zullen zorgvuldig alle facetten van de investering van 34 miljoen euro puntsgewijs langs lopen. Het zij ons gegund dat wij hiervoor ook de tijd nemen.

Om de investeringen rond te krijgen moet nog voor 5 miljoen aan dekkingsmiddelen gevonden worden binnen het project zelf. Het gaat dan over de volgende onzekere aannames:

- Van de 2 miljoen subsidie die nog binnengehaald moet worden, is nergens te zien of   daar vooruitgang in is geboekt.  Over het hoe, wat en hoeveel subsidie laat het college ons in het ongewisse;

- De zogenaamde slimme financiering die 1 miljoen moet opleveren. Daarvan missen wij informatie over afspraken die gemaakt zijn qua tarief. En of er al offertes zijn uitgebracht die iets hebben opgeleverd?

- De invulling van de extra besparing op de exploitatie van het gemeentehuis van 2 miljoen is de overtuiging, dat besparingsdoelstellingen boekhoudkundig niet als harde kosten op het project in mindeling mogen worden gebracht.

Miljoenen euro’s,  waarvan dubieus is of die wel binnen gehaald zullen worden. En 2 miljoen die niet als investering opbrengst berekend had mogen worden.

Met de financiering van de theaterinstallaties van het Carré wordt een vreemde kronkel gemaakt. De 1.1. miljoen subsidies moet rechtstreeks als financieringsbehoefte in het project worden meegenomen en niet zoals het college voorstelt via een andere subsidiepot.  Via deze omweg ontstaat er zo toch een latent gat in de begroting van 1.1. miljoen voor het dorpshart . Voor de terugverdientijd van de theaterinstallaties moet vooraf een oplossing worden gevonden. (Pro-actief beleid van B&W heet dat) En verder zien we niet dat er ergens rekening wordt gehouden met tussentijds onderhoud, verbetering en controle op installaties. Een Carré zonder goede installaties is weggegooid geld.

Gezien de complexe eigendomsverhouding van SMC, de ontwikkelaar en de gemeente is het nog maar de vraag of een externe partij het Carré wil financieren. Indien er via een omweg geld in dit deelproject moet, dat niet gereserveerd is, hoe zal dan de begroting van het Carré er uit zien, als het in gebruik is genomen? Waarschijnlijk is de inkomstenlat veel te hoog gelegd. Ook de terugverdientijd is iets wat heel onzeker is. Daarnaast is er nog steeds geen accommodatiebeleid vastgesteld. Onze conclusie is dat de financiële fundering van het Carrégebouw zeer zwak genoemd mag worden.

Voorzitter, over het financieel perspectief van de gemeente is heel veel op te merken. Wij lichten er een aantal van uit waarop onze accountant ons opmerkzaam maakte:

-          Een aantal nog te realiseren baten uit het grondbedrijf die zijn ingeboekt, staan bol van de termen: afbreukrisico, stagnatie, conjunctureel karakter. De praktijk leert dat er dan sprake is, dat de baten zeer waarschijnlijk te hoog zijn ingeschat.

-          Zijn de projectrisico’s wel juist ingeschat in verhouding tot de totale investering van 34 miljoen? In elk geval is de 250.000 als risico meerwerk veel te weinig gezien projecten bij de overheid. En absoluut te weinig op de totale investering door de gemeente van 19 miljoen alleen al voor gemeentehuis en Carré.

-          Zijn er voor vertragingsperikelen risico’s bepaald? Hoe worden deze in de overeenkomst met de marktpartij Heijmans c.s. opgenomen?

-          Volgens onze accountant zijn fiscale factoren inzake het Carré voor het overgrote deel kwantificeerbaar gezien de huidige wetgeving en de stand van de jurisprudentie. Volgens GroenLinks had hier al in een eerder stadium aandacht aan moeten worden besteed, omdat dit grote gevolgen heeft voor de begroting.

-          De kans dat BTW inzake de brandweerkazernes herzien moet worden is groter dan 50 %, derhalve moet dit meegenomen worden in het budget. De wet zal niet opzij worden gezet voor specifiek de veiligheid regio.

-          Het is onverantwoord dat de ontwikkelingsrisico’s voor de nieuw te bouwen sportaccommodatie niet in de risicoparagraaf zijn opgenomen.

-          Voor wat betreft de risico’s, is het onverstandig van het college om deze niet extern te laten toetsen. Een toetsing zoals destijds ook gebeurde door een extern accountant inzake reserves en voorzieningen. We hebben het hier over een investering van 34 miljoen euro en dat is toch niet niks.

Alles overwegende voorzitter komt GroenLinks tot de conclusie dat er nog veel te veel risico’s zitten aan het project Dorpshart Kaatsheuvel die nog niet zijn gekwantificeerd.  Alsmede uitgaven waarmee nog geen rekening is gehouden, maar welke er wel aan zitten te komen. Deze dienen eerst beter bepaald te worden dan wel van de nodige dekking te worden voorzien, voordat uiteindelijk gestart kan worden met de bouw.

Het college schrijft aan de OR dat volgens het juridisch advies van AKD er wat de bouw van het gemeentehuis betreft geen weg meer terug is zonder aanmerkelijke financiële problemen. Deze stelligheid klopt niet. Eerder in ons betoog hebben wij al aangegeven dat dit heel wat genuanceerder ligt.

Daarnaast staat vast dat gemeenten drastisch gekort gaan worden op hun inkomsten van het Rijk. Gemeenten om ons heen zijn aan het nadenken hoe deze bezuinigingen opgevangen kunnen worden. Niet in Loon op Zand. Het college hier maakt zich tot de verkiezingen schijnbaar alleen maar druk over hun Bruisend Dorpshart. Blijkbaar willen zij bezuiniging uit het gemeentefonds overgelaten aan de gemeenteraad na ons.

Het zwembad sluiten zoals elders voorgesteld. Daarmee halen we de bezuinigingen niet, want dat hebben we niet eens. Daarom is het niet ondenkbaar dat er beknibbeld moet worden op de grootste subsidie slurper binnen onze gemeente, het SMC. Dit gegeven alleen al is reden, om met de bouw van het Carré een pas op de plaats te maken.    

Tot slot voorzitter, GroenLinks heeft kennis genomen van de notitie inzake het financieel perspectief van de gemeente Loon op Zand op korte en middenlange termijn en de status van het project Bruisend Dorpshart. Omdat er teveel risico’s zitten aan dit project kunnen wij de conclusie hiervan niet onderschrijven.

Wat betreft de totaal bruto-investering voor het Bruisend Dorpshart vast te stellen op een bedrag van € 31.811.000,00. Daar zal GroenLinks om voornoemde reden niet mee akkoord gaan.

Blijven de raadsleden van de coalitiepartijen en de VVD na onze inbreng nog steeds bij hun partijpolitiek strategisch standpunt. Ge kèkt mâr wat er van komt. Dan wordt dit de slogan die nog lang in onze gemeente zal nadreunen.